Y gofrestr etholiadol a'r 'gofrestr agored'

Printable version

1. Ychwanegu eich enw at y gofrestr etholiadol

Mae’r gofrestr etholiadol yn rhestru enwau a chyfeiriadau pawb sydd wedi cofrestru i bleidleisio. 

Defnyddiwch y gwasanaeth cofrestru i bleidleisio i ychwanegu eich enw at y gofrestr etholiadol. 

I ddiweddaru eich manylion (er enghraifft, newid eich enw neu eich cyfeiriad) dylech naill ai: 

I gadarnhau a ydych eisoes ar y gofrestr: 

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Y canfasiad blynyddol 

O fis Gorffennaf bob blwyddyn, bydd Swyddogion Cofrestru Etholiadol yn cysylltu ag aelwydydd i gadarnhau a yw’r manylion ar y gofrestr etholiadol yn gywir. Gallant hefyd ddweud wrthych gofrestru i bleidleisio os nad ydych eisoes wedi cofrestru. Y canfasiad blynyddol yw’r enw ar hyn.

Byddant yn cysylltu â chi drwy’r post, drwy e-bost, dros y ffôn neu bydd rhywun yn curo ar eich drws. 

Nid oes canfasiad blynyddol yng Ngogledd Iwerddon. 

Beth sy’n digwydd os nad ydych yn cofrestru

Mae’n rhaid i chi gofrestru i bleidleisio os bydd Swyddog Cofrestru Etholiadol yn gofyn i chi wneud hynny a’ch bod yn bodloni’r amodau ar gyfer cofrestru. 

Os na fyddwch yn cofrestru ar ôl cael cais i wneud hynny, gallech gael dirwy o hyd at £1,000.

Ni fyddwch yn cael dirwy os bydd gennych reswm dilys dros beidio â chofrestru, er enghraifft arhosiad hir yn yr ysbyty, neu os oes gennych anawsterau dysgu difrifol. 

Pryd y gallwch gofrestru mewn mwy nag un lle

Mae weithiau’n bosibl cofrestru mewn dau gyfeiriad (er mai dim ond unwaith y gallwch bleidleisio mewn unrhyw etholiad). 

Er enghraifft, os ydych yn fyfyriwr a bod cyfeiriad eich cartref yn wahanol i’ch cyfeiriad yn ystod y tymor, mae’n bosibl y gallwch gofrestru yn y ddau. 

Cofrestru i bleidleisio ddwywaith os ydych yn byw mewn dau gyfeiriad. 

2. Optio allan o'r ‘gofrestr agored’

Mae dwy fersiwn o’r gofrestr etholiadol - y fersiwn lawn a’r ‘gofrestr agored’ (y ‘gofrestr olygedig’ yw’r enw arni yng Ngogledd Iwerddon).

Os gwnaethoch gofrestru i bleidleisio’n ddienw, ni fydd eich manylion yn ymddangos ar y naill fersiwn na’r llall o’r gofrestr etholiadol. Byddwch yn gallu pleidleisio o hyd. 

Sut i optio allan o’r gofrestr agored

Gallwch optio allan o’r gofrestr agored. Y fersiwn hon o’r gofrestr sydd ar gael i bawb sydd am brynu copi.

I optio allan, gallwch naill ai: 

Ni fydd optio allan yn effeithio ar eich hawl i bleidleisio.

Os byddwch yn optio allan o’r gofrestr agored, bydd eich manylion yn ymddangos yn y fersiwn lawn o’r gofrestr etholiadol o hyd, oni bai eich bod wedi’ch cofrestru i bleidleisio’n ddienw.

Y fersiwn lawn ac at ba ddibenion y gellir ei defnyddio 

Mae enw a chyfeiriad pawb yn ymddangos ar y fersiwn lawn o’r gofrestr etholiadol (oni bai eich bod wedi cofrestru i bleidleisio’n ddienw), ac ni allwch optio allan. Y fersiwn hon o’r gofrestr gaiff ei defnyddio ar gyfer etholiadau a refferenda. 

Dim ond at y dibenion canlynol y gellir defnyddio’r fersiwn lawn o’r gofrestr:

  • dibenion gweinyddu etholiadau (megis anfon cardiau pleidleisio cyn etholiadau)

  • gweithgareddau ymgyrchu (er enghraifft, ymgeiswyr a phleidiau gwleidyddol yn anfon gohebiaeth am etholiadau at bleidleiswyr, yn casglu barn drwy arolygon neu’n codi arian) 

  • atal a chanfod troseddau

  • gwirio ceisiadau am fenthyciadau neu gredyd

  • gwysio rheithgor yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon

Gallwch ddysgu mwy am y gwahaniaeth rhwng y gofrestr agored a’r gofrestr etholiadol ar wefan Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth.

3. Gweld y gofrestr etholiadol

Cysylltwch:

Bydd y swyddogion yn dweud wrthych ble y gallwch weld y gofrestr etholiadol bresennol (mae ar gael mewn llyfrgelloedd yn aml). Bydd y gofrestr yn rhestru pawb sydd wedi cofrestru i bleidleisio yn yr ardal leol. 

Chwilio drwy fersiynau hanesyddol o’r gofrestr etholiadol

Gallwch gael gwybodaeth am fersiynau hanesyddol o’r gofrestr etholiadol ar wefan yr Archifau Gwladol - er enghraifft, os ydych am ymchwilio i hanes lleol neu hanes eich teulu.