Gallwch apelio yn erbyn penderfyniad ynglŷn â’ch hawl i gael budd-daliadau, er enghraifft Taliad Annibyniaeth Personol ( PIP ), Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ( ESA ) neu Gredyd Cynhwysol. Gallwch hefyd apelio yn erbyn penderfyniad am Gynhaliaeth Plant (a elwir hefyd yn ‘Cynnal Plant’). Cyn i chi apelio Cyn y gallwch apelio, fel arfer bydd angen i chi ofyn i’r penderfyniad am eich budd-daliadau neu Gynhaliaeth Plant gael ei ystyried eto . Gelwir hyn yn ‘gorfodi i ailystyried’. Bydd angen i chi ddarparu eich hysbysiad gorfodi i ailystyried pan fyddwch yn gwneud cais. Os na fyddwch angen ailystyriaeth orfodol yna bydd eich llythyr penderfynu yn dweud pam. Dylech gynnwys yr esboniad hwn pan fyddwch yn cyflwyno’ch apêl. Apelio ar-lein Byddwch angen: eich Rhif Yswiriant Gwladol manylion y cynrychiolydd sy’n eich helpu gyda’ch apêl (os ydych yn defnyddio un) eich hysbysiad gorfodi i ailystyried (neu’r rheswm pam nad oedd angen i chi gael ailystyriaeth orfodol - bydd hyn yn eich llythyr penderfyniad) Bydd angen i chi ddewis a ydych am fynd i’r gwrandawiad tribiwnlys i egluro’ch apêl yn bersonol. Os na fyddwch yn mynychu, bydd eich apêl yn cael ei phenderfynu ar sail eich ffurflen apêl ac unrhyw dystiolaeth ategol rydych yn ei darparu. Dechrau nawr Parhau gydag apêl sy’n bodoli’n barod Mewngofnodwch i barhau gyda’ch cais apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal . Os oes arnoch angen cymorth i apelio ar-lein Mae pwy y dylech gysylltu â hwy yn dibynnu ar y math o help sydd ei angen arnoch. Os ydych yn cael problemau technegol neu angen cyfarwyddyd ar sut i apelio Gallwch ddefnyddio’r gwasanaeth sgwrsio dros y we i gael cymorth. Gallwch ond defnyddio’r gwasanaeth sgwrsio dros y we os ydych yn defnyddio Google Chrome , Mozilla Firefox neu Apple Safari . Os na allwch ddefnyddio’r gwasanaeth sgwrsio dros y we, cysylltwch â llinell gymorth apeliadau budd-daliadau. Mae’r manylion ar waelod y dudalen hon. Os nad oes gennych fynediad i’r rhyngrwyd neu os nad ydych yn teimlo’n hyderus yn defnyddio’r rhyngrwyd We Are Group support@wearegroup.com Rhif ffôn: 03300 160 051 Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am - 5pm Ar gau ar wyliau banc Tecstiwch FORM i 60777 a bydd rhywun yn eich ffonio’n ôl Gwybodaeth am gost galwadau Apelio trwy’r post Defnyddiwch ffurflen SSCS1 i apelio yn erbyn penderfyniad ynghylch budd-daliadau drwy’r post , ac eithirio os yw’n ymwneud â Thaliad Niwed trwy Frechiad. Defnyddiwch ffurflen SSCS2 i apelio yn erbyn penderfyniad ynghylch Cynhaliaeth Plant drwy’r post . Ni allwch apelio yn erbyn penderfyniad ynghylch Cynhaliaeth Plant ar-lein. Defnyddiwch ffurflen SSCS5 i apelio yn erbyn penderfyniad a wnaed gan Gyllid a Thollau Ei Fawrhydi (HMRC) drwy’r post . Ni allwch apelio yn erbyn penderfyniad a wnaed gan HMRC ar-lein. Defnyddiwch ffurflen SSCS7 i apelio ynghylch penderfyniad am Daliad Niwed trwy Frechiad drwy’r post . Penodi rhywun i helpu gyda’ch apêl Gallwch benodi rhywun yn ‘gynrychiolydd’ i’ch helpu gyda’ch apêl. Gall cynrychiolydd: eich helpu i gyflwyno’ch apêl neu baratoi eich tystiolaeth gweithredu ar eich rhan rhoi cyngor i chi Gall unrhyw un fod yn gynrychiolydd, gan gynnwys ffrindiau a theulu. Efallai y byddwch hefyd yn gallu dod o hyd i gynrychiolydd trwy lyfrgell lleol neu gan sefydliad yn eich ardal sy’n rhoi cyngor ar hawlio budd-daliadau, fel Cyngor ar Bopeth . Bydd gan eich cynrychiolydd ganiatâd i weithredu ar eich rhan, er enghraifft i ymateb i lythyrau. Anfonir yr holl wybodaeth atynt am eich apêl, gan gynnwys unrhyw dystiolaeth feddygol. I gofrestru cynrychiolydd, gallwch naill ai: enwi eich cynrychiolydd pan fyddwch yn cyflwyno’ch apêl cofrestru cynrychiolydd ar unrhyw adeg ar ôl i chi gyflwyno’ch apêl Ysgrifennwch at Apeliadau Budd-daliadau GLlTEF i gofrestru cynrychiolydd ar ôl i chi gyflwyno’ch apêl. Os ydych chi’n byw yng Nghymru neu Loegr, ysgrifennwch at: Apeliadau Budd-daliadau GLlTEF PO Box 12626 Harlow CM20 9QF Os ydych chi’n byw yn yr Alban, ysgrifennwch at: Apeliadau Budd-daliadau GLlTEF PO Box 13150 Harlow CM20 9TT Cysylltu â llinell gymorth apeliadau budd-daliadau Gall y llinell gymorth eich helpu os oes gennych gwestiynau am apelio yn erbyn penderfyniad ynghylch budd-daliadau. Llinell gymorth apeliadau budd-daliadau (ar gyfer siaradwyr Cymraeg) ymholiadaucymraeg@justice.gov.uk Ffôn: 0300 303 5170 Dydd Llun i ddydd Iau, 9am i 5pm, dydd Gwener, 9am i 4:30pm Gwybodaeth am gost galwadau Llinell gymorth apeliadau budd-daliadau (Cymru a Lloegr - siaradwyr Saesneg) contactsscs@justice.gov.uk Ffôn: 0300 123 1142 Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 4pm Gwybodaeth am gost galwadau Llinell gymorth apeliadau budd-daliadau (Yr Alban) SSCSA-Glasgow@justice.gov.uk Ffôn: 0300 790 6234 Dydd Llun i ddydd Gwener, 8:30am i 5pm Gwybodaeth am gost galwadau

Beth sy'n digwydd yn y gwrandawiad

Cyflwynwch unrhyw dystiolaeth cyn gynted â phosibl cyn y gwrandawiad fel bod gan y tribiwnlys amser i’w darllen. Fel arfer, bydd tystiolaeth yn cael ei rhannu gyda’r holl bartïon, gan gynnwys eich cynrychiolydd (os ydych yn defnyddio un). Bydd barnwr ac un neu ddau o arbenigwyr yn gwneud penderfyniad am yr achos. Mae pwy yw’r arbenigwyr yn dibynnu ar ba fudd-dal rydych yn apelio yn ei erbyn. Mae’r barnwr a’r arbenigwyr yn ddiduedd ac yn annibynnol ar y llywodraeth. Mae’n rhaid i’r tribiwnlys ddilyn y rheolau yn Rheolau Trefniadaeth Tribiwnlys (Tribiwnlys Haen Gyntaf) (Siambr Hawliau Cymdeithasol) 2008 . Os ydych yn mynychu’r gwrandawiad Bydd cyfle i chi egluro’ch apêl. Bydd y barnwr neu’r arbenigwyr yn gofyn cwestiynau i chi am eich cyflwr neu’ch amgylchiadau. Efallai y bydd yr adran a wnaeth y penderfyniad gwreiddiol hefyd yn y gwrandawiad. Efallai y byddant yn gofyn cwestiynau, ond nid ydynt yn rhan o’r tribiwnlys ac nid ydynt yn penderfynu canlyniad yr apêl. Os ydych chi neu eich cynrychiolydd y tu allan i’r DU ac eisiau rhoi tystiolaeth trwy gyswllt fideo neu sain byw, cysylltwch â’r tribiwnlys i wneud cais am hyn. Dywedwch wrth y tribiwnlys ym mha wlad ydych chi neu’ch cynrychiolydd a pha fath o dystiolaeth sy’n cael ei rhoi. Mae’n rhaid i chi wneud hyn cyn gynted â phosibl. Gallwch gael cymorth yn ystod y gwrandawiad, er enghraifft cyfieithydd, dolen clyw neu ystafell dribiwnlys hygyrch. Gallwch ofyn am gymorth pan fyddwch yn apelio. Ni allwch ddefnyddio’ch cyfieithydd eich hun yn ystod y gwrandawiad. Hawlio costau Efallai y gallwch hawlio am gostau rhesymol am fynd i’r tribiwnlys, er enghraifft: costau teithio i dalu am eich tocyn os byddwch yn cyrraedd yno gan ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus costau teithio o 45c y filltir os ydych yn gyrru, ynghyd â 5c y filltir ar gyfer hyd at 2 deithiwr prydau bwyd - £4.25 os ydych i ffwrdd am fwy na 5 awr, £9.30 am fwy na 10 awr neu £13.55 am fwy na 12 awr colli enillion - £43.10 os ydych i ffwrdd o’r gwaith am hyd at 4 awr neu £83.83 am 4 awr neu fwy costau gofal hyd at yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol , er enghraifft ar gyfer gwarchodwr plant Bydd y clerc yn eich helpu i lenwi ffurflen hawlio pan ewch i’r gwrandawiad. Bydd angen i chi ddarparu manylion eich cyfrif banc a chynnwys prawf o’ch costau, er enghraifft: derbynebau llythyr gan eich cyflogwr oherwydd colli enillion Telir y costau cyn gynted â phosib ar ôl y gwrandawiad. Gwneud cais am recordiad sain o’r gwrandawiad Gallwch chi neu’ch cynrychiolydd gael recordiad sain o’ch gwrandawiad os cafodd ei gynnal wyneb yn wyneb, dros y ffôn neu drwy fideo. Mae recordiadau ar gael yn rhad ac am ddim. Gwnewch gais am gopi o’r recordiad sain o fewn 18 mis i ddyddiad y gwrandawiad. Gallwch ddefnyddio’r cyfrif a ddefnyddiwyd gennych i reoli eich apêl ar-lein i wneud cais, os oes gennych un. Os na allwch wneud cais ar-lein, ysgrifennwch i’r cyfeiriad sydd ar y ddogfen dalen flaen a anfonwyd gyda’ch hysbysiad o benderfyniad. Cofiwch gynnwys cyfeirnod eich apêl.

Os ydych yn anfodlon gyda phenderfyniad y tribiwnlys

Efallai y gallwch: gael penderfyniad wedi’i ganslo (‘ei roi o’r neilltu’) apelio i’r Uwch Dribiwnlys (Siambr Apeliadau Gweinyddol) Mae rhagor o wybodaeth yn eich llythyr penderfyniad. Cael penderfyniad wedi’i roi o’r neilltu Fe’ch hysbysir sut i gael penderfyniad wedi’i ‘roi o’r neilltu’ (canslo) os credwch bod camgymeriad wedi bod yn y broses. Gallwch yna ddechrau’r broses eto fel y gall penderfyniad newydd cael ei wneud. Cysylltwch â Cyngor ar Bopeth os ydych angen help. Apelio i’r Uwch Dribiwnlys - Siambr Apeliadau Gweinyddol Dim ond os credwch fod y penderfyniad yn anghywir am reswm cyfreithiol y gallwch apelio i’r Uwch Dribiwnlys (Siambr Apeliadau Gweinyddol), er enghraifft, os na wnaeth y tribiwnlys: roi rhesymau cywir dros ei benderfyniad, neu cefnogi’r penderfyniad â ffeithiau cymhwyso’r gyfraith yn gywir Efallai y gallwch gael cymorth cyfreithiol pan fyddwch yn apelio i’r Uwch Dribiwnlys (Siambr Apeliadau Gweinyddol) - gall hyn helpu i dalu am gyngor cyfreithiol. Cysylltwch â Cyngor ar Bopeth os ydych angen help. Yna mae’n rhaid i chi ddilyn 3 cam. Gofynnwch i’r Tribiwnlys Nawdd Cymdeithasol a Chynnal Plant am ddatganiad o resymau llawn yn ysgrifenedig (a elwir yn ‘datganiad o resymau’) o fewn mis o ddyddiad y penderfyniad. Bydd y llythyr penderfyniad yn dweud wrthych sut i wneud hyn. Gofynnwch i’r Tribiwnlys Nawdd Cymdeithasol a Chynnal Plant am ganiatâd i apelio i’r Uwch Dribiwnlys (Siambr Apeliadau Gweinyddol). Os bydd y Tribiwnlys Nawdd Cymdeithasol a Chynnal Plant yn gwrthod, gofynnwch i’r Uwch Dribiwnlys (Siambr Apeliadau Gweinyddol) am ganiatâd i apelio.

Apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal

Trosolwg

Gallwch apelio yn erbyn penderfyniad ynglŷn â’ch hawl i gael budd-daliadau, er enghraifft Taliad Annibyniaeth Personol (PIP), Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) a Chredyd Cynhwysol.

Gallwch hefyd apelio yn erbyn penderfyniad am Gynhaliaeth Plant (a elwir hefyd yn ‘Cynnal Plant’).

Mae yna broses wahanol os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon neu os ydych eisiau apelio yn erbyn penderfyniad gan Social Security Scotland.

Y Tribiwnlys Nawdd Cymdeithasol a Chynnal Plant, sy’n rhan o Wasanaeth Llysoedd a Thribiwnlysoedd EF (GLlTEF), sy’n penderfynu ar apeliadau. Mae’r tribiwnlys yn ddiduedd ac yn annibynnol ar y llywodraeth.

Bydd y tribiwnlys yn gwrando ar y ddwy ochr cyn gwneud penderfyniad.

Mae’r canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Cyn i chi apelio

Fel arfer mae’n rhaid i chi ofyn i’r penderfyniad am eich budd-daliadau neu Gynhaliaeth Plant gael ei ystyried eto cyn y gallwch apelio. Gelwir hyn yn ‘gorfodi i ailystyried’.

Bydd eich llythyr penderfyniad yn dweud os gallwch apelio ar unwaith ac nad oes angen i chi ofyn am ailystyriaeth orfodol.

Sut i apelio

Gallwch apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal am ddim.

Dylech apelio i’r tribiwnlys o fewn mis i chi gael eich penderfyniad gorfodi i ailystyried. Os byddwch yn dechrau eich apêl ar ôl mis bydd yn rhaid i chi esbonio pam na wnaethoch yr apêl yn gynharach. Efallai na fydd eich apêl yn cael ei derbyn.

Ar ôl i chi gyflwyno’ch apêl, gallwch reoli eich apêl ar-lein a darparu tystiolaeth i’r tribiwnlys. Penderfynir ar eich apêl mewn gwrandawiad tribiwnlys.

Penderfyniadau budd-dal y gallwch apelio yn eu herbyn

Gallwch apelio yn erbyn penderfyniad ynglŷn â:

30 awr o gynllun gofal plant am ddim
Lwfans Gweini
Taliad Cymorth Profedigaeth
Lwfans Gofalwr
Budd-dal Plant
Cynnal Plant neu Gynhaliaeth Plant
Uned Adfer Iawndal
Grŵp Cyflogaeth Wedi’i Eithrio
Lwfans Byw i’r Anabl (DLA)
Lwfans Gwaith i’r Anabl
Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)
Taliad Costau Angladd
Lwfans Gwarcheidwad
Grant Iechyd mewn Beichiogrwydd
Diogelwch Cyfrifoldebau Cartref
Budd-dal Analluogrwydd
Cymhorthdal Incwm
Budd-dal Marwolaeth Diwydiannol
Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol
Lwfans Ceisio Gwaith
Lwfans Mamolaeth
Credydau Yswiriant Gwladol
Credyd Pensiwn
Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
Pensiwn Ymddeoliad
Lwfans Anabledd Difrifol
Grant Mamolaeth Cychwyn Cadarn
Credydau Treth
Gofal Plant Di-dreth
Credyd Cynhwysol
Taliad Tanwydd Gaeaf
Taliad Niwed trwy Frechiad

Gwiriwch unrhyw lythyrau rydych wedi’u cael am eich budd-dal os nad ydych yn gwybod yr union enw.

Cael help a chyngor

Gallwch gael cymorth a chyngor am ddim gan:

Gallwch hefyd ofyn am gyngor gan gynghorydd cyfreithiol neu gyfreithiwr.

Argraffu'r canllaw cyfan

Apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal

Trosolwg

Cyn i chi apelio

Sut i apelio

Penderfyniadau budd-dal y gallwch apelio yn eu herbyn

Cael help a chyngor

Is this page useful?

Help us improve GOV.UK

Help us improve GOV.UK

Cookies on GOV.UK

Apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal

Trosolwg

Cyn i chi apelio

Sut i apelio

Penderfyniadau budd-dal y gallwch apelio yn eu herbyn

Cael help a chyngor

Is this page useful?

Help us improve GOV.UK

Help us improve GOV.UK