Datganiad

Ein llythyr at y Gwasanaethau Tân ac Achub

Wedi ei gyhoeddi: 3 Mehefin 2025

Fe wnaethon ni gynnal arolwg o 3 Mehefin i 4 Gorffennaf 2025 gyda'r Gwasanaethau Tân ac Achub ynghylch y ddyletswydd atal aflonyddu rhywiol. Fe wnaethon ni ymestyn y cynllun peilot hwn i wasanaethau ledled Cymru a'r Alban ac felly ailagor yr arolwg o 5 Medi i 19 Medi. Defnyddiwyd yr ymatebion i ddatblygu pecyn cymorth i helpu gwasanaethau i gydymffurfio â'r ddyletswydd newydd. Dim ond y gwasanaethau hynny sy'n ymateb i'r arolwg fydd yn gallu cael mynediad at y cymorth.

Annwyl Brif Swyddog Tân,

Atal aflonyddu rhywiol o fewn eich gwasanaeth tân – arolwg i'w gwblhau

Mae pobl sy'n gweithio yn y gwasanaeth tân ac achub (FRA) yn ymroi eu bywydau i wasanaethu a diogelu eu cymunedau. Mae'n hanfodol eu bod yr un mor ddiogel rhag niwed fel aflonyddu rhywiol yn y gweithle.

Ac eto, mae tystiolaeth yn dangos bod aflonyddu rhywiol yn parhau i fod yn gyffredin yn y Gwasanaeth Tân ac Achub: yn 2023, nododd Arolygiaeth Heddlu a Gwasanaethau Tân ac Achub Ei Mawrhydi broblemau gydag aflonyddu a'r ffordd yr ymdrinnir â honiadau o gamymddwyn mewn mwy na hanner y Gwasanaethau Tân ac Achub yn Lloegr.

Pam rydyn ni'n ymwneud?

Mae gennym ddyletswydd yn y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol (EHRC) i hyrwyddo cydraddoldeb, dileu gwahaniaethu anghyfreithlon, a diogelu hawliau dynol. Ein gwaith ni yw darparu canllawiau awdurdodol i gyrff y sector cyhoeddus, fel y Gwasanaeth Tân ac Achub, ar sut i sicrhau bod eich sefydliad yn cydymffurfio â'r gyfraith.

Fel rhan o'n cynllun strategol 2025 i 202, rydym yn canolbwyntio'n benodol ar fynd i'r afael ag aflonyddu rhywiol, gwahaniaethu ac erledigaeth yn y gwasanaethau mewn lifrai, gan gynnwys yn y Gwasanaeth Tân ac Achub.

Pam nawr?

Mae'r gyfraith wedi newid yn ddiweddar o ran amddiffyn gweithwyr rhag aflonyddu rhywiol yn y gwaith.

Ym mis Hydref 2024, daeth Deddf Diogelu Gweithwyr (Diwygio Deddf Cydraddoldeb 2010) 2023 i rym. Mae'r Ddeddf yn golygu bod yn rhaid i gyflogwyr nawr gymryd camau rhesymol i atal aflonyddu rhywiol ar eu gweithwyr. Gelwir hyn yn 'ddyletswydd ataliol'.

Ein nod yw gweithio gyda sefydliadau drwy ddarparu canllawiau defnyddiol i gefnogi cyflogwyr i gydymffurfio â'u dyletswyddau newydd o dan y gyfraith. Fodd bynnag, fel rheoleiddiwr cydraddoldeb Prydain, mae gennym hefyd y pŵer i gymryd camau gorfodi lle mae tystiolaeth o sefydliadau'n methu â chymryd camau rhesymol i atal aflonyddu rhywiol.

Camau i'w cymryd

Rydym am gefnogi Gwasanaethau Tân ac Achub i weithredu'r ddyletswydd ataliol newydd a gyflwynwyd gan Ddeddf Diogelu Gweithwyr 2023. I wneud hynny, mae angen i ni ddeall pa waith sy'n digwydd ar hyn o bryd yn eich sefydliad i atal aflonyddu rhywiol.

Helpwch ni i'ch helpu chi – drwy lenwi'r arolwg sydd ynghlwm.

Dywedwch wrthym am unrhyw weithgaredd cyfredol neu arfaethedig (gan gynnwys polisïau, arferion, mentrau neu asesiadau risg) i atal aflonyddu rhywiol yn eich gwasanaeth.

Yn ogystal â'r adnoddau a amlinellir isod, rydym hefyd eisiau clywed pa gefnogaeth y gall y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ei darparu i'ch helpu i gyflawni'r rhwymedigaeth hon. Er enghraifft, gallai canllawiau pellach, cyngor, hyfforddiant, addysg, neu gefnogaeth fwy wedi'i theilwra fod yn ddefnyddiol.

Ymatebwch drwy gwblhau'r arolwg sydd ynghlwm erbyn 5pm ddydd Mawrth 1 Gorffennaf .

Adnoddau i chi

Rydym wedi cyhoeddi canllawiau technegol wedi'u diweddaru ar aflonyddu rhywiol a aflonyddu yn y gwaith i helpu cyflogwyr i ddeall y camau y mae'n rhaid iddynt eu cymryd i atal aflonyddu rhywiol.

Rydym hefyd wedi cyhoeddi canllaw ymarferol 8 cam ar atal aflonyddu rhywiol yn y gwaith .

Edrychwn ymlaen at dderbyn eich ymateb erbyn 1 Gorffennaf.

Yn gywir iawn,

Penny Hobman
Dirprwy Brif Weithredwr