Gwahaniaethu ar sail priodas a phartneriaeth sifil

Dyma pryd y cewch eich trin yn wahanol yn y gwaith oherwydd eich bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Mae'r Ddeddf Cydraddoldeb yn dweud na ddylid gwahaniaethu yn eich erbyn mewn cyflogaeth oherwydd eich bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil.

Yn y Ddeddf Cydraddoldeb, mae priodas a phartneriaeth sifil yn golygu rhywun sy'n briod yn gyfreithiol neu mewn partneriaeth sifil.

Nid oes gan bobl y nodwedd hon os ydynt:

• sengl
• byw gyda rhywun fel cwpl nad ydynt yn briod nac yn bartneriaid sifil
• dyweddïo i fod yn briod ond nid yn briod
• wedi ysgaru neu berson y mae ei bartneriaeth sifil wedi’i diddymu

Dim ond oherwydd eich bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil yn y gwaith y mae'r Ddeddf Cydraddoldeb yn eich amddiffyn rhag gwahaniaethu. Nid yw'n cwmpasu gwahaniaethu oherwydd priodas a phartneriaeth sifil y tu allan i'r gwaith, er enghraifft mewn perthynas â nwyddau a gwasanaethau. 

Mae tri math o wahaniaethu ar sail priodas a phartneriaeth sifil.

Gwahaniaethu uniongyrchol

Mae gwahaniaethu uniongyrchol yn digwydd pan fyddwch chi'n cael eich trin yn waeth na gweithwyr eraill yn eich gweithle oherwydd eich bod chi'n briod neu mewn partneriaeth sifil.

Gwahaniaethu anuniongyrchol

Mae gwahaniaethu anuniongyrchol yn digwydd pan fydd gan gyflogwr bolisi neu ffordd o weithio sy'n rhoi pobl sy'n briod neu mewn partneriaeth sifil dan anfantais.

Dim ond os gall eich cyflogwr ddangos bod rheswm da drosto ac os yw gweithredu'r polisi yn briodol ac yn angenrheidiol y caniateir polisi o'r fath. Gelwir hyn yn gyfiawnhad gwrthrychol.

Erledigaeth

Erledigaeth yw pan gewch eich trin yn wael oherwydd eich bod wedi gwneud cwyn am wahaniaethu sy'n gysylltiedig â phriodas neu bartneriaeth sifil. Gall ddigwydd hefyd os ydych yn cefnogi rhywun sydd wedi gwneud cwyn am wahaniaethu ar sail priodas neu bartneriaeth sifil.

Mewn rhai amgylchiadau penodol gall cyflogwr wrthod eich cyflogi oherwydd eich bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil os yw'r gwaith at ddibenion crefydd gyfundrefnol, er enghraifft fel offeiriad Catholig.

Nid yw’r darpariaethau aflonyddu sy’n ymwneud â nodweddion gwarchodedig eraill yn berthnasol i briodas neu bartneriaeth sifil. Fodd bynnag, os ydych chi'n destun triniaeth elyniaethus, bygythiol, gwarthus, israddol neu sarhaus oherwydd eich bod yn briod neu'n bartner sifil, gallech gyflwyno hawliad am wahaniaethu uniongyrchol. Efallai y byddwch chi'n gallu gwneud hyn os gallwch chi ddangos eich bod wedi cael eich trin yn waeth nag eraill nad ydynt yn briod neu mewn partneriaeth sifil. 

Fel arall, efallai y gallwch ddwyn hawliad am aflonyddu cyfeiriadedd rhywiol.