Skip to main content
Canllawiau

Paratoi ffurflen datganiad blynyddol elusen

Rhaid i elusennau sydd wedi’u cofrestru yng Nghymru neu Loegr anfon ffurflen flynyddol i’r Comisiwn Elusennau neu adrodd ar eu hincwm a gwariant bob blwyddyn.

Yn berthnasol i Loegr a Chymru

Mewngofnodwch i gyflwyno eich datganiad blynyddol

Mae’n rhaid i chi fod wedi sefydlu Fy Nghyfrif Comisiwn Elusennau eich hun, gan ddefnyddio cyfeiriad e-bost a chyfrinair unigol, i gael mynediad at wasanaethau ar ran elusen.

Os ydych eisoes wedi sefydlu’ch cyfrif newydd, gyda gwybodaeth mewngofnodi bersonol, gallwch lofnodi i mewn i gyflwyno datganiad blynyddol eich elusen.

Pryd i gyflwyno eich datganiad blynyddol

Mae’n rhaid i chi gyflwyno’ch datganiad blynyddol o fewn 10 mis i ddiwedd eich blwyddyn ariannol.

Er enghraifft, os mai diwedd eich blwyddyn ariannol yw 31 Rhagfyr, eich dyddiad cau yw 31 Hydref y flwyddyn ganlynol.

Beth sydd ei angen ar gwmnïau elusennol a sefydliadau anghorfforedig i gyflwyno

Mae trothwyoedd cyfrifo yn newid. Darllenwch y canllawiau i gael gwybodaeth am y newidiadau sy’n berthnasol i flynyddoedd ariannol sy’n dod i ben ar neu ar ôl 30 Medi 2026.

Incwm o dan £10,000

Dim ond eich incwm a’ch gwariant sydd angen i chi ei adrodd.

Dewiswch ‘Datganiad blynyddol’ o’r gwasanaethau sydd ar gael i chi pan fyddwch yn mewngofnodi i’ch cyfrif.

Incwm rhwng £10,000 a £25,000

Mae’n rhaid i chi ateb cwestiynau am eich elusen mewn datganiad blynyddol.

Nid oes angen i chi gynnwys unrhyw ddogfennau eraill.

Incwm dros £25,000

Mae’n rhaid i chi ateb cwestiynau am eich elusen mewn datganiad blynyddol.

Bydd angen i chi ddatgan nad oes unrhyw ddigwyddiadau difrifol nad ydych wedi rhoi gwybod i ni amdanynt. Rhowch wybod am ddigwyddiadau difrifol cyn i chi gyflwyno eich datganiad blynyddol.

Bydd angen i chi ddarparu copïau o’ch: 

  • adroddiad blynyddol yr ymddiriedolwyr 
  • cyfrifon 
  • adroddiad yr archwiliwr annibynnol neu adroddiad archwyilydd – os oes angen i’ch elusen cael ei chyfrifon wedi eu hymchwilio gan archwiliwr annibynnol neu gan archwyilydd 

Darganfyddwch pa fath o gyfrifon sydd angen i chi eu paratoi ac os oes angen archwiliwr annibynnol neu adroddiad archwyilydd. 

Paratowch eich adroddiad blynyddol a chyfrifon yn gyntaf. Yna gallwch eu huwchlwytho pan fyddwch chi’n cwblhau eich datganiad blynyddol.

Beth sydd ei angen ar sefydliadau elusennau corfforedig i gyflwyno

Mae trothwyoedd cyfrifo yn newid. Darllenwch y canllawiau i gael gwybodaeth am y newidiadau sy’n berthnasol i flynyddoedd ariannol sy’n dod i ben ar neu ar ôl 30 Medi 2026.

Mae’n rhaid i chi ateb cwestiynau am eich elusen mewn datganiad blynyddol.  

Bydd angen i chi ddarparu copïau o’ch: 

  • adroddiad blynyddol yr ymddiriedolwyr 

  • cyfrifon 

  • adroddiad yr archwiliwr annibynnol neu adroddiad archwyilydd – os oes angen i’ch elusen cael ei chyfrifon wedi eu hymchwilio gan archwiliwr annibynnol neu gan archwyilydd 

Os yw eich incwm dros £25,000 mae angen hefyd i chi: 

Darganfyddwch pa fath o gyfrifon sydd angen i chi eu paratoi ac os oes angen archwiliwr annibynnol neu adroddiad archwyilydd. 

Paratowch eich adroddiad blynyddol a chyfrifon yn gyntaf. Yna gallwch eu huwchlwytho pan fyddwch chi’n cwblhau eich datganiad blynyddol.

Cwestiynau yn y datganiad blynyddol

Mae’r cwestiynau a ofynnir i chi yn dibynnu ar eich incwm, y math o elusen a beth mae’r elusen yn ei wneud.

Gwiriwch y cwestiynau yn y datganiad blynyddol cyn i chi ddechrau.

2025 datganiad blynyddol

Gweler Canllaw cwestiynau Datganiad Blynyddol Elusennau 2025

2023 a 2024 datganiad blynyddol

Gweler Canllaw cwestiynau Datganiad Blynyddol Elusennau 2024

Datganiadau blynyddol 2022

View questions in the annual return

Gwneud cais am fformat hygyrch.
Os ydych chi'n defnyddio technoleg gynorthwyol (er enghraifft, rhaglen darllen sgrin) a bod angen fersiwn o'r ddogfen hon arnoch mewn fformat mwy hygyrch, e-bostiwch usability@charitycommission.gov.uk. Rhowch wybod i ni pa fformat sydd ei angen arnoch. Bydd yn ein helpu ni os byddwch chi'n dweud pa dechnoleg gynorthwyol rydych chi'n ei defnyddio.

Diwygio ffurflen flynyddol

Rhaid i’r elusen ei hun gwblhau’r ffurflen flynyddol, ac ni all y Comisiwn Elusennau wneud gwelliannau ar eich rhan. Os oes angen i chi newid unrhyw wybodaeth a gyflwynwyd fel rhan o’r ffurflen flynyddol, rhaid i chi wneud cais ysgrifenedig i ofyn am ailosodiad llawn. Ar ôl yr ailosodiad, bydd angen i’r elusen gwblhau’r ffurflen flynyddol eto ac ailgyflwyno’r holl fanylion gofynnol.

Diwygio cyfrifon wedi’u llwytho i fyny

Os oes angen i chi ddiweddaru neu ddisodli eich cyfrifon, gallwch wneud hyn trwy ail-lwytho’r dogfennau i fyny trwy eich Cyfrif Fy Nghomisiwn Elusennau. Nid oes angen ailosodiad.

Nodyn pwysig

Pan fydd ffurflen flynyddol yn cael ei hailgyflwyno, bydd y dyddiad cyflwyno newydd yn ymddangos ar y gofrestr gyhoeddus. Os yw’r dyddiad ar ôl diwedd blwyddyn ariannol yr elusen, bydd y cyflwyniad yn ymddangos fel un hwyr.

Hysbysiad preifatrwydd

Darllenwch hysbysiad preifatrwydd y datganiad blynyddol cyn i chi ddefnyddio’r gwasanaeth.

Mae’ch cyfrinair yn rhoi mynediad i bobl yn eich elusen i wybodaeth fanwl am eich elusen ac unigolion sy’n gysylltiedig ag ef. Wrth roi mynediad i’r cyfrinair hwn, rhowch fesurau ar waith i sicrhau:

  • dim ond at ddibenion priodol y defnyddir y system
  • bydd gwybodaeth a gyrchir drwy wasanaethu’r Comisiwn yn cael ei thrin yn ofalus ac yn sensitif, yn unol â’r gyfraith, gan gynnwys y Rheoliadau Diogelu Data Cyffredinol (GDPR)

Argraffu'r dudalen hon